Huidige situatie en gevechten

Volgens rapporten werd de Oekraïense hoofdstad Kyiv in de vroege uren op zaterdag getroffen door een “massale” aanval van Rusland. Daartoe werden luchtverdedigingssystemen ingezet en waarschuwde het militaire leiderschap voor het naderende gebruik van raketten. Ooggetuigen meldden dat de luchtafweer in actie kwam in de stad. Een militaire Telegram-kanaal bevestigde dat Russische kruisraketten en ballistische raketten op de stad werden gericht.

Het Russische ministerie van Defensie stelde dat haar troepen het Oekraïense dorp Kosivtseve in de zuidoostelijke regio Zaporizja hadden ingenomen, waarbij meer dan 23 vierkante kilometer terrein werd veroverd om het dorp te behouden. Oekraïnse militairen erkenden dat één van hun eenheden fouten had gemaakt tijdens een “onfortuinlijk incident”, toen een klein groepje van slechts drie door Rusland geïnfiltreerde soldaten de Oekraïense troepen voor de gek hielden en een post in Huliaipole verlieten. Huliaipole omvat ook Kosivtseve.

Overnacht bracht Russische drone-aanvallen schade toe aan schepen onder de vlaggen van Slovakije, Palau en Liberia in de havens van Oekraïense regio’s Odessa en Mykolaiv. Oekraïnes vice-premier Oleksii Kuleba zei dat er geen slachtoffers vielen bij de aanvallen. Daarnaast werd een treinlocomotief en een goederenwagen beschadigd door een drone-aanval bij het noordwestelijke Kovel, ongeveer 60 km van de Poolse grens.

Een brand die was ontstaan door een Oekraïense drone-aanval op de haven van Temryuk aan de Azovzee werd door een lokale eenheid geblust. Deze haven verwerkt LPG, olieproducten, petrochemische stoffen, granen en andere bulkvoedingsmiddelen. Rusland beweerde dat haar troepen in de afgelopen week zeven Britse Storm Shadow-raketten hadden neergeschoten, melding maakte Russische nieuwsdiensten.

Oekraïens president Volodymyr Zelenskyy beschuldigde Rusland ervan dat het gebruik maakt van gewone appartementenblokken op het grondgebied van zijn bondgenoot Belarus om Oekraïense doelen aan te vallen en de Oekraïense verdediging te omzeilen. Hij betreurde dat Belarus zijn soevereiniteit opgeeft ten gunste van Rusland’s agressieve ambities.

Polen stuurde jachtvliegtuigen uit om een Russische verkenningsvliegtuig nabij haar luchtruim boven de Baltische Zee te onderscheppen. Tijdens de nacht werden tientallen objecten, vermoedelijk ballongebruikers door smokkelaars, vanuit Belarus opgemerkt die het Poolse luchtruim naderden, wat mogelijk een provocatie tijdens de feestdagen aangeeft.

Regionale veiligheidsontwikkelingen

Volgens een rapport van Reuters zijn er aanwijzingen dat Rusland nieuwe nucleair-gevoelige hypersonische ballistische raketten heeft gestationeerd op een voormalige luchtmachtbasis in Oost-Belarus. Satellietbeelden tonen een gehaaste bouwactiviteit tussen 4 en 12 augustus, waarbij kenmerken zichtbaar zijn die overeenkomen met een strategische Russische raketbasis. Amerikaanse onderzoekers bevestigden dat deze beelden wezen op een snel terreinontwikkelingsproject.

De Russische eerste vice-premier Denis Manturov verklaarde dat Rusland de export van wapens en militaire uitrusting uit eigen land enige vertraging oplegt om de eigen strijdkrachten voorrang te geven, aldus Interfax.

Diplomatieke en vredesonderhandelingen

Zelenskyy gaf aan dat hij terrritoriale kwesties, die een belangrijke struikelblok vormen in de onderhandelingen, tijdens een ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump in Florida wil bespreken. De onderhandelingen over een vredesplan met twintig punten en een veiligheidsgarantie gaan richting afronding. In een WhatsApp-gesprek met verslaggevers zei Zelenskyy dat een akkoord over veiligheidswaarborgen tussen Oekraïne en de VS “bijna klaar” is, terwijl een ontwerp van het twintigpuntenplan voor 90 procent voltooid is.

In een ander interview met Axios gaf Zelenskyy aan dat de VS een deal over 15 jaar met hernieuwingsmogelijkheden aanbiedt, maar dat Oekraïne een langduriger overeenkomst nastreeft. Hij liet weten dat hij, mocht hij niet kunnen zorgen dat de VS Oekraïne’s sterke positie op het landgebied in de akkoorden ondersteunt, het twintigpuntenplan via een referendum wil laten besluiten. Dit onder de voorwaarde dat Rusland akkoord gaat met een ceasefire van 60 dagen, zodat Oekraïne zich kan voorbereiden op de stemming.

De Russische vice-minister van Buitenlandse Zaken Sergey Ryabkov stelde dat de Oekraïense versie van het twintigpuntenplan sterk verschilt van de voorstellen die Rusland met de VS bespreekt, aldus Interfax. Hij beschuldigde Oekraïne ervan te proberen de onderhandelingen te saboteren en voegde toe dat de mogelijkheid voor Rusland om tot een deal te komen afhangt van de eigen inspanningen en de politieke wil van de andere partij.

De Russische krant Kommersant bericht dat president Vladimir Poetin enkele top-ondernemers had laten weten dat hij bereid is enkele gebieden die onder Russische controle staan in Oekraïne te ruilen. Echter, in ruil wil hij de volledige controle over de Donbas gebieden.

De Canadese premier Mark Carney sprak met Zelenskyy over de laatste ontwikkelingen in de lopende vredesonderhandelingen, meldt het kantoor van Carney. Tijdens het gesprek benadrukte hij de noodzaak om druk op Rusland te blijven uitoefenen om tot onderhandelingen te komen.

De speciale gezant van Poetin, Kirill Dmitriev, nam deel aan gesprekken met leden van de Amerikaanse administratie en met de buitenlandse beleidsadviseur van het Kremlin Yury Ushakov. Dat meldden bronnen aan Reuters.

Politiek en diplomatieke betrekkingen

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong Un verklaarde dat zijn land en Rusland in de Oekraïne-oorlog “bloed, leven en dood” hebben gedeeld. Hij stuurde tevens nieuwjaarsgroeten naar president Vladimir Poetin. Noord-Korea heeft duizenden troepen naar Rusland gestuurd om te helpen bij de strijd tegen Oekraïne.

Een rechtbank in Moskou heeft een voormalig Russische diplomaat, Arseniy Konovalov, veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf in een maximum beveiligde strafkolonie wegens het verkopen van geheime informatie aan de Amerikaanse inlichtingendienst, aldus de Federale Veiligheidsdienst (FSB). Konovalov werkte tussen 2014 en 2017 in de VS en diende als tweede secretaris bij het Russische consulaat-generaal in Houston, Texas.