Het recente standpunt van de Amerikaanse diplomaat
De hoogste diplomaat van de Verenigde Staten, Marco Rubio, heeft onlangs aangegeven dat er vooruitgang is geboekt in de inspanningen om het oorlogssituatie tussen Rusland en Oekraïne te beëindigen. Desalniettemin benadrukte hij dat er nog aanzienlijke stappen gezet moeten worden. Tijdens een nieuwjaarsconferentie in Washington, DC, op vrijdag stelde Rubio dat Washington geen deal oplegt aan een van beide partijen. Het doel is te achterhalen wat Oekraïne acceptabel vindt en wat Rusland accepteert, met als bedoeling hen dichter bij elkaar te brengen en tot een overeenkomst te komen.
Verloop van de onderhandelingen
De Oekraïense onderhandelingsdelegatie reisde naar de Verenigde Staten voor een nieuwe ronde gesprekken over manieren om de bijna vier jaar durende oorlog met Rusland te beëindigen. De leider van de delegatie, Rustem Umerov, melde via de Telegram-app dat Oekraïne’s Europese partners bij de besprekingen betrokken zullen worden. Hij verklaarde dat er al voorlopige consultaties met Europese collega’s zijn geweest, en dat verdere discussies met de Amerikaanse zijde in voorbereiding zijn. Umerov benadrukte dat de veiligheid van Oekraïne betrouwbaar en op lange termijn gewaarborgd moet worden.
Diplomatieke inspanningen en standpunten
Sinds de hernieuwde start in januari is de Amerikaanse president Donald Trump een grote diplomatieke campagne begonnen om het conflict te beëindigen. De onderhandelingen verlopen echter onder hoge spanning vanwege de conflicterende eisen van Moskou en Kiev. Eerder deze week hadden onder meer Steve Witkoff, de speciale gezant van het Witte Huis, en Jared Kushner, Sonen-in-law van Trump, gesprekken in Berlijn met Oekraïense en Europese functionarissen.
Situatie en standpunten van Oekraïne en Rusland
Oekraïens president Volodymyr Zelenskyy kondigde aan dat Oekraïne en de VS enkele documenten hadden ondertekend, waaronder een veerichtingsplan met twintig punten, veiligheidswaarborgen en een heropbouwplan. Toch wees hij erop dat er nog geen definitieve voorstellen waren overeengekomen en dat territoriale vraagstukken nog steeds onbeantwoord waren. Rusland stelt dat Oekraïne alle bezette gebieden in vier belangrijke regio’s moet afstaan, inclusief de Krim, die in 2014 door Moskou werd geannexeerd. Daarnaast eist Rusland dat Oekraïense troepen zich terugtrekken uit delen van Oost-Oekraïne, met name in de regio Donetsk, waar de strijd nog aanhoudt.
Reacties en actuele ontwikkelingen
In zijn toespraak over de ‘Resultaten van het Jaar’ in Moskou wijt Vladimir Poetin Zelenskyy het weigeren te discussiëren over territoriale concessies. Zelenskyy heeft recent benadrukt dat Oekraïne geen grondgebied zal prijsgeven en dat de Grondwet dit ook verbiedt. Desalniettemin heeft Zelenskyy aangegeven dat Oekraïne bereid is haar langvastgehouden ambitie om lid te worden van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NATO) op te geven in ruil voor Westerse veiligheidswaarborgen. Hoewel Moskou de beslissing verwelkomde, blijven de gevechten op het terrein voortduren. Rubio stelde dat oorlogen meestal één van twee manieren beëindigen: door overgave of door een onderhandelingsakkoord. Hij voegde daaraan toe dat alleen een diplomatieke oplossing een einde aan de oorlog kan maken, waarbij de uiteindelijke beslissing bij Oekraïne en Rusland ligt.
