De achtergronden en het beginsel van de protestactie

In Engeland zijn artsen die werkzaam zijn als residenten begonnen aan een staking die vijf dagen duurt. Deze landelijke actie volgt op langdurige onenigheid over salarisverhogingen en arbeidsvoorwaarden. De Britse Vereniging van Artsen (BMA) roept op tot verbeteringen in de arbeidsomstandigheden en een toename van beschikbare functies voor gekwalificeerde artsen.

Reacties van politieke leiders en maatschappelijke context

Tijdens een parlementair vragenuurtje op woensdag beschouwde premier Keir Starmer de staking als “gevaarlijk en volstrekt onverantwoord”. Hij richtte zich rechtstreeks tot de artsen met de boodschap: “Verlaat de patiënten niet,” en riep hen op om samen met de overheid te werken aan verbetering van de situatie en het herstel van het National Health Service (NHS).

De premier benadrukte eveneens dat de vorige conservatieve regering het NHS in een zwakke positie had achtergelaten. De artsen, vroeger bekend als junior doctors, vormen bijna de helft van het medizinisch personeel in Engeland en gingen woensdag om 07:00 GMT de werkvloer verlaten. De staking wordt verwacht tot maandag 07:00 GMT voort te duren.

Aanleiding en omvang van de staking

De actie volgt op een stemming onder leden van de Britse Vereniging van Artsen, waarbij ongeveer 30.000 artsen zich uitspraken tegen het voorstel van de overheid. Dit deed een industriele actie ontketenen. Jack Fletcher, vertegenwoordiger van de BMA, onderstreepte dat het conflict draait om twee kernpunten: het salaris en het tekort aan werkgelegenheid voor gekwalificeerde artsen.

Fletcher viel buiten de St Thomas’ Hospital in Londen aan: “Er is een crisissituatie op de arbeidsmarkt, artsen worden opgeleid maar kunnen geen vaste functies vinden, en er bestaat ook een salariscrisis.” Hij gaf verder aan: “We moeten onze artsen in dit land waarderen. Vorig jaar verlieten meer artsen de beroepsgroep dan in het afgelopen decennium.”

De impact op de gezondheidszorg en de bredere druk

De staking vindt plaats te midden van toenemende druk op het NHS, onder meer door een stijging van meer dan 50 procent in ziekenhuisopnames als gevolg van griep in december. Ook in andere Europese landen waarschuwen gezondheidsautoriteiten voor een vroege en hevige griepepidemie.

Volgens NHS Engeland zullen tijdens de staking minder artsen dan normaal werken, met prioriteit voor levensreddende zorg voor patiënten. De BMA pleit voor een “echt langetermijnplan” om de veronderstelde lonen te verbeteren, vooral na jaren van loonstijgingen die onder de inflatie bleven.

Daarnaast vraagt de organisatie om de aanmaak van nieuwe opleidingsplaatsen, in tegenstelling tot momenteel beschikbare functies die volgens hen worden hergebruikt, zodat artsen zich kunnen specialiseren en verder groeien in hun loopbaan.

De meest recente aanbieding van de overheid, gedaan vorige week, bevatte geen nieuwe arbeidsvoorwaarden omtrent lonen. Kort na zijn aantreden stemde minister Wes Streeting in met een regeling die een loonsverhoging van 22 procent bood, terwijl de vakbond 29 procent eiste.

De artsen eisen “volledige loonherstel”, absolute terugkeer van salarissen naar het niveau van 2008 en 2009, gecorrigeerd voor inflatie, na jaren van loonverlies.